کتابخانه عمومی ولیعصرعج (مرحوم ایرانمنش)

«الخصایص الزینبیه» آینه تمام نمای عشق زیاد سید به عمه بی‌همتای خویش حضرت زینب علیها السلام است ...

وقتی به متن آن مراجعه می‌کنیم، آن را مشحون از تحقیقات و تدقیقات غیر قابل توصیف و بی‌همتا می‌یابیم. خدا می‌داند آن بزرگوار در نگارش چنین مجموعه بی‌بدیلی چه سختی‌ها که نکشیده است.

نکته‌ای که سید را وادار به تحریر به خصوصیات حضرت زینب علیها السلام نمود، مشاهده مطالب ناصحیح و غلط در کتابهای مقتل بود.

او در این باره در مقدمه اولی گوید: "چون در این اعصار، کتب مقاتل زیاد نوشته شده و جمع بین غث و ثمین نموده و هر خبر ضعیف که به نظر ارباب مقاتل آمده، بدون تحقیق در سند و معنای روایت ضبط نموده، کتب [مقاتل] از وقع افتاده ...".

روی همین اساس و نیز برای آن که روآوری مردم خصوصا اهل منبر به کتابهای معتبر زیاد شود و در آن انگیزه روگردانی از کتابهای مجهول الحال و ضعیف فزونی گیرد، الخصایص را به رؤیت مراجع و استوانه‌های علم و تحقیق عصر خویش چون آقا سید ابوالحسن اصفهانی و آقا ضیاءالدین عراقی و جز ایشان درآورده و تقریظات آنان را در ابتدای الخصایص مندرج کرده است. آنگاه صورت تقریظ علما بر این کتاب را ذکر می‌کند. پایان این بخش به ذکر پیشگفتار مؤلف مزین شده است.»

همانگونه که از اسم کتاب برمی‌آید، نویسنده 40 ویژگی حضرت زینب علیها السلام را ذکر کرده، پیرامون هر یک توضیح و تفسیری از احادیث و روایات و متون تاریخی، تفسیری آورده است.

البته قبل از مبحث اصلی به تشریح چهار مقدمه نیز پرداخته است که این مقدمات عبارتند از:

1 - اعتبار و صحت مطالب کتاب و علت نگارش آن به زبان فارسی

2 - شرافت نفس ناطقه و اقسام کمالات و ملکات

3 - اولاد فاطمه سلام الله علیها فرزندان رسول خدایند

4 - خلقت حضرت زهرا سلام الله علیها و فرزندانش

مؤلف ویژگیهای حضرت زینب علیها السلام را در قالب 40 خصیصه ارائه می کند. این ویژگیها عبارتند از:

1. امتیازات راجع به ولادت حضرت زینب،

2. تشخیص زمان ولادت

3. اسامی و کنیه های حضرت زینب،

4. شرح بعضی از القاب مبارک حضرت زینب،

5. عصمت حضرت زینب،

6. حضرت زینب ولیة الله،

7. راضی به قضاء الهی،

8. امینة الله،

9. عالمه غیر معلمه،

10. محبوب رسول خدا،

11. نائب مادر،

12. شریک برادر،

13. زاهده،

14. عاقله،

15. موثقه،

16. کعبة الرزایا،

17. فصاحت و بلاغت،

18. شجاعت،

19. عابده،

20. باکیه،

21. شمایل و دلایل دخت اسدالله،

22. مجملی از مجاری احوال آن مکرمه،

23. جهاد با نفس،

24. در بوته امتحان،

25. تعیین کامل و معرفت سرشار،

26. محبت در زمره احباء الله،

27. مقام خوف،

28. رضا و تسلیم،

29. شفاعت،

30. ابتلای به بلاها،

31. در زمره صابران،

32. مواسات،

33. غیرت،

34. محب مخلص،

35. نائب خاص برادر،

36. حافظ شئون و حدود،

37. اهتمام به حفظ معصومین،

38. آمر به معروف،

39. پیام آور عاشورا و احیاگر نام کربلا

40. شباهتهای زینب به انبیاء الهی.

مؤلف در خاتمه کتاب به شرح دو خطبه حضرت زینب در کوفه و شام اختصاص می‌دهد و شعری از شیخ محمد حسین بیرجندی قاینی به عنوان حسن ختام کتابش نقل می‌کند.